4 και 5/ 11/ 24 Κατάκοποι και καταμαγεμένοι επιστρέψαμε απ΄τα Βαρδούσια, όπου εν μέσω – εξαισίων- οραμάτων και -πολλαπλών- θαυμάτων συναντήσαμε το στρατηγό Μακρυγιάννη, τον ανυπόταχτο Θανάση Διάκο, τη Μαρία την Πενταγιώτισσα (που η πλειοψηφία αποφάνθηκε πως ήταν μια πρωτοπόρα χειραφετημένη γυναίκα που διεκδίκησε το δικαίωμά της στην αυτοδιάθεση), το σκληροτράχηλο Αντρίτσο Σιαφάκα, τον αψεγάδιαστο Σκαλτσοδήμο, το καπετάνιο Ρούκη, τον Γεράντωνο, το Θανάση Λιδωρίκη, τον Τσαμ- καλόγερο, το λοχαγό του ισπανικού εμφυλίου Δημήτρη Σακαρέλο, τους πεσόντες στη μάχη της Γραμμένης Οξυάς, τους διωγμένους, τους ξεριζωμένους, τους καταματωμένους, τους Πέντε-αγίους. Μελετήσαμε τα συναξάρια όλων των μαρτύρων- αγωνιστών που ρίζωσαν στα δωρικά χώματα κι άφησαν πίσω τους τα πέτρινα σπίτια τους, τα ταμπούρια τους, τα λημέρια τους, τα μαχαίρια, τα σπαθιά, τις ρόκες, τις σαρμανίτσες τους, τα φτωχικά τους υπάρχοντα- μνημεία της λεβεντιάς τους, του αγώνα τους, του σπουδαίου τους πολιτισμού.
Πουθενά αλλού δεν έχουμε ξαναδεί τη φιλοξενία και την θερμότητα των Αρτοτινών, των Πενταγιωτών, των Κροκυλειωτών, των Σιτιστιωτών. Δέχτηκαν το σχολείο μας με κεράσματα, με ζεστές ξυλόσομπες και καρδιές ακόμα πιο θερμές. Μας τιμήσαν με χίλιους τρόπους, μας ξεναγήσαν στα προσκυνήματά τους (τα μέρη του Διάκου, του Σιαφάκα, τα λαογραφικά μουσεία Αρτοτίνας και Κροκύλειου, τις σπουδαίες παλιές εκκλησιές, τα σχολειά ), μας έδειξαν τα βουνά, τα περάσματα, τα βράχια, τις ιστορίες τους.
Την εκδρομή μας την οφείλουμε στον παλαίμαχο Δάσκαλο Γεώργιο Σκούρα, βαθύ γνώστη, μελετητή και ακούραστο ξεναγό που μας χάρισε αξέχαστα μαθήματα κάτω απ΄τα έλατα! Εξαιρετική και η ξενάγηση και το μάθημα από τον ιστοριοδίφη Γιάννη Κούρλη που μας κατατόπισε πλήρως στην ιστορία της Αρτοτίνας, του Σιαφάκα, του Θανάση Διάκου και πολλά άλλα.
Ευχαριστίες στους προέδρους των Πενταγιών Δημήτρη Καραδήμα, Αρτοτίνας Γιάννη Χριστοδούλου, Κροκυλείου Αυγερόπουλο Κων/νο, τους φίλους του Ορειβατικού Καταφυγίου Γραμμένης Οξυάς Γιάννη Ανδρίτσο και Γιώργο Πολύζο. Στον πιο μερακλή και φιλόξενο καφετζή των Βαρδουσίων (Πενταγιώτη) Αποστόλη Ασημάκη, το φίλο μας Πάνο Βήττα που μας περιποιήθηκε με εξαιρετική μαγειρική και αφθονία στη Γραμμένη Οξυά, τον Φάνη Τσιλιγιάννη και Δημήτρη Διαμαντόπουλο του Ξενώνα στο Κροκύλειο, που μας προσέφεραν αρχοντική φιλοξενία με ελάχιστο – συγκριτικά- αντίτιμο.
Η εκδρομή μας πέτυχε χάρη στην έμπνευση, τη σκληρή δουλειά, την αφοσίωση και το μεράκι των καθηγητών μας, Μαργαρίτας Τσώτα και Γιώργου Λώλου, που οργάνωσαν τα πάντα, έστησαν διαθεματικά μαθήματα στα ορεινά χωριά μας, εμψύχωσαν τα παιδιά και έγραψαν ιστορία!
Ο Δήμαρχος Δωρίδας Δημήτρης Γιαννόπουλος (Dimitris Giannopoulos) ήταν από την αρχή θερμός υποστηρικτής και χορηγός της εκδρομής μας, επενδύοντας στο μέλλον των παιδιών μας και του τόπου μας! (Έχουμε πολλά ακόμα να πούμε σχετικά με την πολύτιμη βοήθειά του και θα επανέρθουμε)
Πολλά απομένουν να ειπωθούν και για τους μαθητές μας που τίμησαν και με το παραπάνω τις προσπάθειες και την γενναιόδωρη προσφορά. Έγινε μια πολύ καλή αρχή!
Κι ο Κώστας Ντότσικας, οδήγησε με δεξιοτεχνία και ακρίβεια χιλιοστού ένα μεγάλο πούλμαν στους πιο στενούς και δύσβατους δρόμους….
Μερος Β‘
Στον Αη- Γιάννη, στο κελί – κρυσφήγετο , όπου ο Διάκος ονειρευόταν τη φωτιά…. Ακούμε την ιστορία απ΄ το στρατηγό (Γιάννης Κούρλης) και προσκυνούμε…
” Έμεινε ο Διάκος στη φωτιά με δεκοχτώ λεβέντες.
Τρεις ώρες επολέμαε με δεκοχτώ χιλιάδες.
Βουλώσαν τα κουμπούρια του κι’ ανάψαν τα τουφέκια,
κι’ ο Διάκος εξεσπάθωσε και στη φωτιά χουμάει,
’ξήντα ταμπούρια χάλασε κ’ εφτά μπουλουκμπασίδες.
Και το σπαθί του κόπηκε ανάμεσα απ’ τη χούφτα
και ζωντανό τον έπιασαν και στον πασά τον πάνουν,
χίλιοι τον παν από μπροστά και χίλιοι από κατόπι…..”
Μερος Γ’
4-5 ΝΟΕΜΒΡΗ: Κι άλλες εικόνες από την εκδρομή μας στα Βαρδούσια: Κάτω απ΄το μπαλκόνι του σπιτιού του Αντρίτσου Σιαφάκα, με φόντο τις βραχώδεις απάτητες κορφές των Βαρδουσίων και της Γκιώνας στο βάθος. Εκεί ακούμε απ΄τον κ. Γιάννη Κούρλη (Γιάννης Κούρλης) την ιστορία του Διάκου, του κατατρεγμού, της πείνας, της ορφάνιας αλλά και της επανάστασης, του ανυποχώρητου αγώνα, της φλογερής πίστης στη λευτεριά. Βλέπουμε τα λημέρια του Σιαφάκα, του Θανάση Διάκου κι όλων των παλικαριών που σπίτι ως την απελευθέρωση δεν είχαν, μόνο στα βουνά ” χωρίς ψωμί, χωρίς νερό, χωρίς ύπνο στο μάτι. Χιόνι έτρωγαν, χιόνι έπιναν και τη φωτιά βαστούσαν.”
Και παρακάτω, στο Κροκύλειο μάθημα με το Δάσκαλο κ. Γιώργο Σκούρα (Γεώργιος Σκούρας) , για το Μακρυγιάννη, τον άλλο κυνηγημένο, που η μάνα του τον γέννησε στο καλαμποχώραφο στην Κρύα Βρύση, τον τύλιξε με φύλλα καλαμποκιού, τον φορτώθηκε μαζί με τα ξύλα που μάζεψε και τον έφερε στο χωριό.
Τα παιδιά μας βίωσαν την ιστορία στον τόπο που διαδραματίστηκε, έμαθαν, συγκινήθηκαν, γνώρισαν τους ανθρώπους, περπάτησαν στα μονοπάτια τους, ήπιαν απ΄τις βρύσες τους, ρέμβασαν κάτω απ΄τα έλατα και τις οξυές, είδαν τα απομεινάρια της παλιάς ζωής, της φτώχειας, της ανάγκης, αλλά και της αξιοπρέπειας, της περηφάνειας, του λαϊκού μας πολιτισμού.
Όλα τα έξοδα της μετακίνησης, της διαμονής και διατροφής καλύφθηκαν από την χορηγία του Δήμου (εκτός από τα ολίγα που ξοδεύτηκαν από τα παιδιά για σοκολάτες κι ένα γεύμα).
Ο Δήμαρχος κ. Δημήτρης Γιαννόπουλος (Dimitris Giannopoulos) στήριξε γενναιόδωρα την εκδρομή μας και το όραμά μας να ετοιμάσουμε τους αυριανούς πολίτες με συνείδηση, με περηφάνεια για τις ρίζες και τη βαριά ιστορία μας, με σεβασμό και αγάπη για το περιβάλλον μας, με αισθητική και ήθος λεβέντικο, για να ” Είμαστε στο εμείς και όχι εις το εγώ”.
Ο τόπος μας δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από τα πολύφερνα τουριστικά μέρη, (αμφιβόλου αισθητικής) – τα παιδιά μας το έζησαν αυτό για τα καλά κι όλοι αναμένουμε τους καρπούς του μέλλοντός μας….
